Hồi mà tôi mới chân ướt chân ráo bước vào ngành Trung Quốc học, tôi đã nghĩ sau này tôi sẽ là một nhà ngôn ngữ học. Tôi sẽ giỏi cả bốn thứ tiếng Việt, Anh, Trung, Nhật. Tôi sẽ xì là xì lồ trước sự trố mắt ngưỡng mộ của người khác. Vì lúc thi đại học là tôi thi khối D, khi ấy tiếng Anh của tôi cũng gọi là được, quan trọng tôi đã có phương pháp học rồi, mà với sự siêng năng kiên trì của tôi thì thế nào tôi cũng sẽ giỏi, tiếng Trung thì học chuyên ngành 4 năm thì không thể nào dở được, còn tiếng Nhật thì là đam mê của tôi rồi, hồi ấy làm gì bộ truyện tranh nào thoát khỏi tay tôi. Thế nên tôi đắc chí lắm, đỗ vào trường top ngành ngoại ngữ, tôi là niềm tự hào của gia đình dòng họ mà, nên tôi đi đâu cũng nhìn trời nhìn mây, nhìn cây cối chứ ít khi nhìn thẳng lắm, may là ở thành phố nên chim chóc cũng không nhiều, mà tụi nó cũng lịch sự, không có hay “đi bậy”.

Nhưng khi bước vào học thực tế rồi, tôi mới biết là để trở thành một nhà ngôn ngữ thông thạo 2 thứ tiếng thôi đã không hề dễ dàng. Dù đã rất chăm chỉ mài đũng quần trên lớp cũng ở nhà nhưng sau khi tốt nghiệp ra trường, tôi cũng phải mất cả một năm làm việc và tiếp tục học tập không ngừng nghỉ mới dám gọi mình là “phiên dịch viên”. Bạn bè tôi không tính những người đi du học, còn lại ở Việt Nam đa phần chỉ vào công ty làm các công việc về dịch văn bản, vì tra cứu được. Chứ còn đi phiên dịch cần rất nhiều kiến thức và cả từ ngữ chuyên ngành. Thú thật là trong một năm đầu tiên làm trợ lý cho sếp người Trung Quốc, tôi học được rất nhiều từ sếp và công việc, tôi học những từ ngữ chuyên ngành sử dụng thực ngoài đời, từ những cái nhỏ nhỏ trong văn phòng đến những từ ngữ chuyên ngành dùng trong công nghiệp sản xuất. Ban đầu khi tôi tiếp xúc với sếp tôi, tôi chỉ nghe câu được câu mất, vì bà ấy nói giọng không giống như giọng tôi nghe trong băng đĩa, mà có trộn thêm phương ngữ vào. Tôi vẫn nhớ bà ấy nói chữ “n” thành chữ “l”, một số vần gần như phát âm hoàn toàn không chuẩn. Thế mới biết học không đi đôi với hành là tụt hậu, ngôn ngữ còn được gọi là sinh ngữ, có nghĩa là nó không phải cố định y chang y đúc như quyển sách ta học, mà nó có sự sống. Nó có sự sống vì nó được con người sử dụng, nó thay đổi mỗi ngày, nó thay máu gần như mỗi trăm năm. Mỗi ngày đều có những từ mới được sinh ra, có những từ bị khai tử dần dần. Ngôn ngữ không chỉ khác nhau về phát âm giữa các vùng miền (mặc dù ngữ pháp và chữ viết vẫn giống nhau) mà còn khác nhau về cách dùng từ, một từ đó ở miền này nói thế này, miền khác sẽ nói thế khác. Nên người phiên dịch có thể nghe và phân biệt được người này là người vùng nào ở Trung Quốc, đó là người phiên dịch lâu năm dày dạn kinh nghiệm. Thế nên để trở thành một người phiên dịch giỏi, đầu tiên bạn phải giỏi ngoại ngữ, bạn phải học tập và trau dồi kiến thức không chỉ là ngôn ngữ mà còn về văn hóa, lịch sử, quan điểm, tôn giáo chính trị… của ngôn ngữ đó.

Một đặc điểm mà phiên dịch viên cần phải có đó là sự tự tin. Sự tự tin phát xuất từ việc người phiên dịch viên đó thật sự có khả năng ngoại ngữ tốt, có kinh nghiệm lâu năm trong nghề. Nếu phiên dịch viên không tự tin vào bản thân họ sẽ dễ dàng dẫn đến tâm lý sợ hãi mất tập trung, dẫn đến buổi làm việc thất bại. Tôi đã từng có trải nghiệm đau thương như thế này. Tôi từng đi dịch thế cho một anh bạn bên ngành logistics một tuần ở Hà Nội, do xen ngang vào giữa chừng nên tôi không nắm được nội dung công việc họ đang trao đổi với nhau. Trong một buổi họp quan trọng giữa lãnh đạo cao cấp với giám đốc kinh doanh, tôi gần như không hiểu được người chuyên gia Trung Quốc đang nói gì, mặc dù rõ ràng những gì họ nói tôi đều nghe được. Nó giống như bạn nhận được tất cả các mảnh ghép của một bức tranh, nhưng bạn không thể ráp nó lại thành bức tranh hoàn chỉnh. Lúc ấy tôi gần như bị bấn loạn, tôi không hiểu cả người giám đốc bán hàng đang nói gì, mặc dù cô ấy nói tiếng Việt. Đó là một buổi làm việc thất bại của cả tôi và công ty. Vấn đề tâm lý rất quan trọng trong buổi phiên dịch, chỉ cần bạn sơ sẩy một chút, là bạn có thể đánh mất bản thân suốt buổi dịch. Kinh nghiệm dành cho chúng ta là, hãy tìm hiểu về vấn đề mình cần dịch trước buổi họp, tốt nhất là nói chuyện với cả hai phía để nắm được câu chuyện, tránh bị hoảng sợ khi dịch. Trước tôi còn có nghe chuyện một chị học khóa trên tôi phiên dịch trong một cuộc thi hoa hậu, do hoảng sợ nên chị ấy không thể dịch được một câu nào trong khi bạn hoa hậu kia phải nói đi nói lại đến ba bốn lần, mặc dù đó là một cựu sinh viên ưu tú của khoa tôi. Thế nên, vấn đề nằm ở kinh nghiệm và sự cẩn trọng trong công việc của bạn.

Một tip nhỏ nữa là bạn cần có giấy và bút để ghi lại những ý chính. Vì theo kinh nghiệm nhiều năm đi dịch của tôi, người nói luôn nói rất dài. Vì khi họ nói họ cũng phải suy nghĩ để nói hết những điều họ trăn trở, thế nên rất ít người nói từng câu ngắn cho bạn dịch, mà họ sẽ nói một tràng dài tầm 5 phút, sau đó mới dừng để bạn dịch. Có nhiều người dù tôi đã ngắt mạch câu nói của họ nhưng vì cảm xúc đang tuôn trào, họ cứ thao thao bất tuyệt. Trong những trường hợp như thế này, tôi thường sẽ ghi vắn tắt ý chính hoặc key words bằng tiếng việt hoặc tiếng hoa tùy bạn, nhưng kinh nghiệm của tôi nên ghi bằng tiếng việt cho nhanh, não bạn đỡ phải suy nghĩ để còn nghe họ nói. Và nếu giả sử lúc đó bạn không có giấy viết, hãy tóm tắt ý chính trong đầu bạn và sắp xếp chúng lại để lát nữa bạn có thể nói lại bằng một ngôn ngữ khác. Đây cũng là lý do mà tôi đã viết ở trên, sự tự tin, tâm lý ổn định là yếu tố quan trọng dẫn đến thành công trong một buổi phiên dịch. Nếu lúc ấy bạn bấn loạn, bạn không thể nhớ được họ đã nói gì, nhiều khi bạn chỉ nhớ mỗi câu nói cuối cùng của họ. Nếu lúc đó bạn chỉ nói được một câu ngắn trong khi họ đã nói cả năm mười phút, sẽ có rắc rối xảy ra. Bạn sẽ càng bấn loạn hơn. Một lần nữa, luôn có sự chuẩn bị kỹ càng về mặt kiến thức và tâm lý khi đi dịch.

Việc bạn có nhiều kiến thức về đời sống và kinh tế là yếu tố vô cùng quan trọng để trở thành phiên dịch tiếng Trung giỏi. Trên thị trường có rất nhiều ngành nghề và mỗi ngành nghề lại có một bộ từ ngữ chuyên ngành đồ sộ. Đó là lý do bạn càng đi phiên dịch nhiều bao nhiêu, kiến thức chuyên môn về ngành đó hoặc vốn từ vựng của bạn lại càng được mở rộng. Là một người phiên dịch nhiều kinh nghiệm, bạn sẽ rành rọt các loại máy móc thông dụng trên thị trường. Bạn biết nguyên tắc vận hành của một số máy móc động cơ cơ bản, bạn sẽ biết nhiều về thị trường nguyên phụ liệu, bạn sẽ rành về các con đường vận chuyển hàng hóa, bạn biết khu vực nào, chợ nào chuyên bán sỉ đồ dùng nào, bạn sẽ nắm kha khá giá cả một số mặt hàng trên thị trường…

Hãy chuẩn bị cho mình những kỹ năng này khi bạn dự định trở thành phiên dịch viên chuyên nghiệp nhé.

Nếu bạn có nhu cầu dịch vụ dịch thuật phiên dịch tiếng Trung, hãy để lại thông tin của bạn hoặc hoặc gọi điện trực tiếp để được báo giá và tư vấn miễn phí.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *